ข่าว"ความจริง" บอกดีหรือไม่? - kachon.com

"ความจริง" บอกดีหรือไม่?
สุขภาพ

photodune-2043745-college-student-s

อาการเจ็บป่วยจากโรคภัยต่างๆ ล้วนเป็นสิ่งที่ทุกคนเคยมีประสบการณ์มาก่อน แต่หากวันหนึ่งความเจ็บป่วยนั้นเป็นโรคร้ายแรง และไม่สามารถรักษาให้หายได้ นับเป็น “ข่าวร้าย” ที่ทุกคนไม่อยากได้ยิน เพราะจะทำให้จิตใจหดหู่ ท้อแท้ สิ้นหวัง และจมอยู่กับความทุกข์ ญาติผู้ป่วยบางรายอาจจะไม่อยากให้บอกข่าวนี้แก่ผู้ป่วย เพราะต้องการปกป้องความรู้สึกของผู้ป่วย

แม้ว่าความจริงจะเป็นสิ่งที่เจ็บปวด แต่มันก็เป็นแค่ช่วงระยะเวลาหนึ่งของชีวิตเท่านั้น การรับรู้ความจริง ทำให้เราสามารถปรับตัวและเข้าสู่กระบวนการแก้ไขปัญหาได้รวดเร็วขึ้น นอกจากนี้ ผู้ป่วยยังมีสิทธิ์ที่จะรับรู้ความจริงในเรื่องอาการเจ็บป่วยของตนเองตามคำประกาศสิทธิ์ และข้อพึงปฏิบัติของผู้ป่วย ซึ่งเป็นข้อตกลงของ 6 สภาวิชาชีพ ได้แก่ แพทยสภา สภาการพยาบาล สภาเภสัชกรรม ทันตแพทยสภา สภากายภาพบำบัด สภาเทคนิคการแพทย์ และคณะกรรมการการประกอบโรคศิลปะ ประกาศไว้ตั้งแต่ปี 2558 ระบุไว้ว่า

“ผู้ป่วยที่ขอรับการรักษาพยาบาล มีสิทธิได้รับทราบข้อมูลที่เป็นจริงและเพียงพอเกี่ยวกับการเจ็บป่วย การตรวจ การรักษา ผลดีและผลเสียจากการตรวจ การรักษาจากผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพ ด้วยภาษาที่ผู้ป่วยสามารถเข้าใจได้ง่าย เพื่อให้ผู้ป่วยสามารถเลือกตัดสินใจในการยินยอม หรือไม่ยินยอมให้ผู้ประกอบวิชาชีพด้านสุขภาพปฏิบัติต่อตน เว้นแต่ในกรณีฉุกเฉิน อันจำเป็นเร่งด่วนและเป็นอันตรายต่อชีวิต”

การบอกความจริงจึงมีประโยชน์ทั้งตัวผู้ป่วยและคนดูแล ดังนี้

1. เป็นการรักษาสัมพันธภาพที่จริงใจต่อกัน ยิ่งถ้าเป็นคนในครอบครัวปิดบังความจริง อาจทำให้สัมพันธภาพที่ดีสั่นคลอน เกิดความไม่ไว้วางใจ และเป็นปัญหาครอบครัวตามมา

2. “ความจริง” เป็นการป้องกันไม่ให้คนไข้ตั้งความหวังในสิ่งที่เป็นไปไม่ได้

3. เป็นการเปิดโอกาสให้คนไข้และบุคคลที่เกี่ยวข้องได้ปรับความเข้าใจกัน ให้อภัยซึ่งกันและกัน

4. เป็นการเปิดโอกาสให้ผู้ป่วยได้ทำสิ่งต่างๆ ที่ยังค้างคา ไม่ว่าจะเป็นเป้าหมายในชีวิต การจัดการทรัพย์สิน ซึ่งจะช่วยลดความทุกข์ให้ผู้ป่วยได้อีกทางหนึ่ง

5. เปิดโอกาสให้ผู้ป่วยและครอบครัวได้เตรียมวางแผนรับมือการเปลี่ยนแปลงที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคตทั้งทางดีและทางร้าย

6. เพื่อให้สามารถวางแผนการดูแลรักษาล่วงหน้า เมื่อผู้ป่วยอาการหนักจนไม่สามารถตัดสินใจเองว่าต้องการการรักษาแบบไหน เข้าห้อง ICU ใส่ท่อช่วยหายใจ ปั๊มหัวใจ ฟอกไตหรือไม่ เป็นต้น

ในกรณีที่ผู้ป่วยไม่อยากรู้ความจริง ก็ไม่ควรดึงดันที่จะบอก และพบว่ามีส่วนน้อยที่ผู้ป่วยปฏิเสธการรับรู้ความจริงไปจนกระทั่งเสียชีวิต

ความจริงควรบอกอย่างไร

- ผู้ที่ทำหน้าที่บอกความจริง จะต้องรู้ข้อมูลเกี่ยวกับอาการเจ็บป่วยของผู้ป่วยทั้งหมด จะต้องรู้จักคนไข้ดีที่สุด เช่น ถ้าจะให้แพทย์เป็นคนบอก แพทย์คนนั้นจะต้องรู้จักคนไข้ดีในระดับหนึ่ง รู้ว่าการรับรู้ของผู้ป่วยคนนี้เป็นอย่างไร เขามีแนวโน้มจะปรับตัวได้ดีไหม เช่น ถ้าจะบอกว่าผู้ป่วยเป็นมะเร็ง ก็ต้องรู้ว่าเป็นมะเร็งอะไร มีแนวทางการรักษาอย่างไร เวลาในชีวิตยังเหลืออยู่อีกนานเพียงใด เป็นต้น

- ผู้ที่บอกความจริงจะต้องเป็นคนมีศิลปะในการพูด เพื่อไม่ให้ผู้ป่วยเสียความรู้สึกและหมดกำลังใจเมื่อได้รับรู้ข่าวร้าย

แม้ว่าคุณจะป่วยเป็นโรคที่รักษาไม่หาย แต่ก็สามารถใช้ชีวิตที่เหลือให้มีความสุข และถ้าคุณเป็นคนที่ต้องดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย ก็ควรให้ความหวัง แต่ต้องเป็นความหวังที่มีพื้นฐานบนความเป็นจริง คอยให้กำลังใจ เพื่อให้เขาใช้ชีวิตอยู่กับปัจจุบันอย่างมีความสุข เพียงเท่านี้ “ความจริงก็ไม่ใช่สิ่งที่น่ากลัว” อีกต่อไป

แหล่งข้อมูล

- โครงการอบรมประชาชนเรื่อง “ความจริง บอกหรือไม่บอกดี” โดยศูนย์รามาธิบดีอภิบาล และฝ่ายการพยาบาลโรงพยาบาลรามาธิบดี วันที่ 6 มิถุนายน 2560 ณ อาคารศูนย์อุบัติเหตุและเวชศาสตร์ฉุกเฉิน ชั้น 3 คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

- แพทยสภา